Çocuk ve Oyun

Çocukluğumuzu düşündüğümüzde çoğunlukla o güzel günlerin oyunları ve oyuncakları canlanıverir gözümüzde… Hep dönülmek istenen günlerdir o günler… Oyun çocukluğumuzun olmazsa olmaz koşullarından biri, hatta çocukluğun öteki adıdır. Oyun çocukların dünyasıdır. İnsan yaşamında hava, su ne kadar önemliyse çocuk için oyun da o kadar önemlidir. Montaigne’ye göre “çocukların oyunu oyun değil, onların en ciddi uğraşıdır. Gerçektende oyun çocuğun kendisini anlatması, dışavurumudur. Oyun; doğuştan itibaren başlayan, haz ve mutluluk kaynağı olan,çocuğun tüm gelişim alanlarını uyaran, yetenekler kadar duyuları ve duyguları geliştiren etkinliklerin tümüdür diyebiliriz.
Oyun Türleri:
Oyun türleri olarak; yaratıcı oyunlar, taklit oyunları, macera oyunları, açık hava oyunları, hayali oyunlar vb oyunlardan söz edebiliriz. Kuşkusuz çocuğun tüm gelişim alanlarını uyaran, yaratıcı gücünü geliştiren yaratıcı oyunlardır. Yaratıcı oyunlar; çocukların önceden belirlenmiş metinlere yada kurallara bağlı olmaksızın, gelişim düzeylerine uygun, bireysel ya da grup halinde kendi koydukları kurallarla oynadıkları serbest oyunlardır. Resim, boyama, kesme, yapıştırma, kolaj, parmak boyası kullanma gibi elişi etkinlikleri, bahçede, kum havuzunda oynanan oyunlarla tüm inşa oyunları yaratıcı oyunlar içinde yeralır. Burada kullanılan yapılandırılmış oyuncaktan çok, çocuğun istediği gibi şekillendirebileceği kil, kum, hamur,çamur, su gibi doğal malzeme ile, boya kağıt, bez ve tahta parçacıkları gibimalzemedir. Bunları kullanırken çocuk maddeye şekil vermeyi, farklı modeller yapmayı, farklı ürünler yaratmayı öğrenir. Bunu yaparken de yaratıcığı ve hayal gücünden yararlanır.

Çocuğun Gelişiminde Oyunun Önemi

Oyun, çocuğun bilişsel gelişimine katkıda bulunur. Oyun sırasında çocuğun duyuları çok iyi çalışır. Zekâ, mantık yürütme, merak, anlama becerileri gelişir. Oyun oynayan çocuk hem oyuncaklarıyla hem de diğer çocuklarla sürekli olarak sözel alış-veriş yapar. Oyun yolu ile çocuğun sözcük dağarcığı gelişir. Dolayısıyla çocuk kendisini ifade etme, yeni bilgi ve deneyimler kazanma, nesneler arasında benzerlik ve farklılıkları kavrama, düşünme, algılama gibi zihin gücü gerektiren soyut yetenekleri geliştirmektedir. Oyun, çocuğun yaratıcılığını geliştirir. Oyun çocuğun hayal gücünü yansıtır. Çocuk çevresinde gördüğünü oyuna yansıttığı gibi yeni keşfettiği tutum ve davranışları da oyuna katar. Oyun, çocuğun duygusal ve sosyal gelişimine katkıda bulunur. Çocuk oyun sırasında son derece bağımsız kendi başına buyruk, kendi dünyasında özgür hareket ederek duygusal rahatlamayı sağlar. Çocukların sosyal yaşamları da oyun oynarken şekillenir.Oyun ile çocuk gelecekteki rollerini öğrenmeye başlar, oyun arkadaşlarına uyum sağlamaya çalışır, ilişkileri güçlenir. Oyun, çocuğun psiko-motor gelişimine de katkıda bulunur. Oyun ile dikkati artar, büyük-küçük kaslarını denetim altına alır, hareketlerde esneklik ve çeviklik sağlar. Fiziksel gelişimine katkıda bulunur. Çocuklar oyun yolu ile hareket ederek bedenlerini çalıştırırlar. Çocuk oyun yolu ile; İçinde yaşadığı dünyayı, çevresindeki insanları tanır ve anlar. Düşünür ve deneyim kazanır. Paylaşmayı ve beraberinde çatışmayı öğrenir. Kendisin ifade etmeyi öğrenir. Kaygılarını denetim altına almayı öğrenir. Deneyimlerini geliştirir, öğrendiklerini pekiştirir. Akranları ile birlikte olmanın mutluluğunu yaşar. Oyunla İlgili Anne –Babalara Düşen Sorumluluklar Çocuğumuzun gelişimine yardımcı olmanın bir yolu da uyarıcı oyun ortamları hazırlamaktır. Çocuğun odasında ya da evin bir köşesi oyun köşesi olarak düzenlenebilir.

Oyuncaklar karışık olarak hepsi bir araya konmamalıdır. Çocuğun ilgisini çekecek şekilde çocukla beraber gruplandırılmalı ve düzenlenmelidir. Oyuncak seçiminde iyi tasarlanmış oyuncaklar tercih edilmelidir. Bu türde seçilen oyuncaklar çocukların araştırma ve keşfetme yönleri için iyi bir uyaran olabilirler. Çocuklara pahalı ve karmaşık oyuncaklar almaya gerek yoktur. En iyi oyuncak bir çocuğun dikkatini çeken ve onunla tekrar tekrar oynamak istediği oyuncaktır.Bir oyuncak ne kadar basit olursa, çocuğun yaratıcılığı da o kadar ortaya çıkabilir. Çocuğumuza oyuncak seçerken yaşına uygun olmasına, çok yönlü ve uyarıcı olmasına, güvenli olmasına dikkat etmek gerekiyor. Çocuklarımız zaman zaman anne-babalarına oyun arkadaşı olarak ihtiyaç duyabilirler. Çocukların bu istekleri reddedilmemeli, zaman yaratmaya çalışmalı ve çocuğun oyununa katılmalıdır. ÇOCUĞUMUZA Sürekli meşguldüm o kadar sene, Seninle doyasıya oynayamadım. Sen beni çağırdın gel oyna diye, Ben bir türlü vakit ayıramadım. Giydirdim, doyurdum, seni kolladım, Sadece bunları yeterli sandım. Bana oyuncağını getirdiğinde, Ben seni çoğu kez başımdan savdım. Yatağa yatırır seni okşardım, Sen uyur uyumaz hemen çıkardım. Şimdi o günleri çok özlüyorum, Keşke bir dakika fazla kalsaydım. Hayat ne kadar kısa, yıllar ne çabuk. Ne zaman büyüdü bu küçük çocuk, Ona dokunmak için uzandığımda Ellerim boş kalır, yüreğim buruk. Artık ne resimler, ne de oyunlar, Ne “iyi geceler”, ne sarılmalar, Hepsi çok geride ulaşmak çok zor, Yaşanmadı sanki o güzel yıllar. Artık hiç işim yok, yapayalnızım. Günlerim çok uzun, üstelik bomboş Keşke isteklerini bir bir yapsaydım Küçük arzuların şimdi çok şirin, çok hoş. ALICE CHASE Keşke dememek için çocuklarımıza daha fazla zaman ayıralım, çocuklarımızla daha çok oyun oynayalım…
Şengül YILDIRIM
Eğitim Uzmanı-Rehber Öğretmen

Sevebilirsin...

2 Yanıt

  1. ogretmen diyor ki:

    Çocuk ve oyun ayrılmaz iki parçadır. O yüzden çocuğunuzun parçalarının önemsiz olduğunu düşünmeyin.

  2. Serap diyor ki:

    Çocuk demek oyun demektir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir