Sağlıklı Meslek ve Bölüm Tercihi Yapmak

Tercih yapmak için az bir zamanımız kaldı. Bundan sonraki hayatımızı şekillendirecek bir karar vermek elbetteki zor olmalı. Hangi mesleği seçeceğimize karar vermek için konuyla ilgili yeterli araştırmaları yapmalıyız. Kısaca meslek seçimi, bireyin yaşantısında verdiği en önemli kararlardan birisidir. Sağlıklı meslek seçimi yapabilmek için, bireyin seçmeyi düşündüğü meslek hakkında bazı bilgilere sahip olmasında yarar vardır.
Bir meslek hakkında bilgi edinmenin çeşitli yolları vardır. Örneğin bir kitaptan, bir rehber öğretmenden bu bilgiler alınabilir. Ama böyle önemli bir konuda hazır alınan bilgiden çok, kişinin kendi çabası ile araştırarak, inceleyerek elde ettiği bilgi daha yararlıdır. Bu tür bilginin kalıcı olma ve meslek seçme sırasında kullanılma olasılığı daha yüksektir.
Aşağıdaki form, ilgi duyduğunuz meslekleri incelerken yararlanmanız amacıyla hazırlanmıştır. Bu formda bir mesleğin hangi yönleri hakkında bilgi edinilmesi gerektiğini gösteren sorular bulunmaktadır. Bu soruların cevaplarını çeşitli kaynaklardan edinebilirsiniz. Örneğin çalışan kişilerle konuşarak, iş yerlerinde gözlem yaparak, meslek odası, sendika, dernek gibi kuruluşları ziyaret ederek, yazılı kaynaklar, televizyon, radyo, gazete ve dergileri inceleyerek vb. Formdaki soruların cevaplarını çeşitli kaynaklardan alırsanız mesleğin değişik açılardan görünüşü hakkında daha fazla bilginiz olacaktır.

Meslek İnceleme Formu
1. Bu meslekte görevler ve yapılacak işler nelerdir?
• Bu meslekte yapılacak faaliyetler nelerdir? ( Düşünme, konuşma, okuma, dinleme, kaldırma, tırmanma, dengede durma, eğilme, diz çökme, ayakta durma, oturma, yürüme, görme, işitme, dokunma, koklama, tatma, el kullanma, parmak kullanma…)
2. Gereken Nitelikler
• Fiziksel özellikler
Bu meslekte işler yapılırken vücudun en fazla hangi organları kullanılmaktadır? ( El, kol, parmak, ayak, kulak, burun, dil, göz … vb.)
• Yetenekler
Bu meslekte çalışabilmek için hangi yeteneklere ihtiyaç vardır? ( Sözel Yetenek, Sayısal Yetenek, Şekil-uzay Yeteneği, El-göz koordinasyonu…)
• Bu meslek için akademik eğitimde hangi derslerin okutulması gerekir?
• İlgiler
Bu meslek için hangi ilgilerin kişide bulunması gerekir? ( Temel bilim ilgisi, sosyal bilim ilgisi, canlı varlık ilgisi, mekanik ilgisi, ikna ilgisi, ticaret ilgisi, iş ayrıntıları ilgisi, edebiyat ilgisi, güzel sanatlar ilgisi, müzik ilgisi, sosyal yardım ilgisi…)
• Kişilik özellikleri
Bu meslekte çalışabilmek için kişilik özellikleri neler olmalıdır? ( Sakin, sinirli, sabırlı, sabırsız, heyecanlı, titiz, sorumlu, endişeli… vb.)
3. Bu meslekte işler yapılırken kullanılan araç-gereç ve malzemeler nelerdir? ( Sözcükler, sayılar, şekiller, soyut kavramlar, alet ve makineler, maddeler, insan ve hayvan bedeni, duygu ve düşünceler, insan ilişkileri …)
4. Çalışma ortamı ve koşulları
• Bu meslekte işler nasıl bir ortamda yapılmaktadır? ( Sıcak, soğuk, rutubetli, kuru, yaş, tozlu, kirli, kötü kokulu, iyi kokulu, gürültülü, toz, duman, tehlike-patlama, yangın, radyasyon, aydınlık, karanlık, temiz…vb)
• Çalışmalar kapalı alanda mı açık alanda mı yapılmaktadır?
• Seyahat etme zorunluluğu var mı?
• Çalışan kişi hangi tür iş kazalarına maruz kalabilir?
• Mesleğe özgü hastalıklar var mı? Varsa nelerdir?
• Günlük çalışma süresi ne kadardır?
• Gece, hafta sonu ve bayram nöbetleri var mı?
• Yıllık tatil süresi ne kadardır?
• Kaç yaşında emekli olunur?
5. İş Bulma Olanağı
• Bu meslekte nerelerde iş bulunabilir? ( Devlet kurumları, özel sektör, bağımsız)
• Bu meslekte iş bulma olanakları nasıldır?
• Gelecekte bu meslekte iş bulma olanakları nasıl olacak?
• Bu meslek ülkenin her yerinde yürütülebilir mi?
6. Kazanç
• Ortalama aylık kazanç ne olabilir?
• Türkiye’de bölgeler arası kazanç farklı mı?
• Kazanç düzenli ve sabit mi?
7. Mesleğe Hazırlık
• Mesleğe girebilmek için zorunlu akademik eğitim düzeyi nedir? ( İlköğretim, lise, üniversite, yüksek lisans, doktora)
• Bu mesleğin eğitimi nerelerde verilmektedir? (Hangi şehir, hangi üniversite, hangi iş yeri … vb.)
8. Meslekte İlerleme
• Meslekte ilerleme olanağı var mı?
• Meslekte ilerleme için neler gerekli? ( Meslekte ilerleme yıl ile mi yoksa bilgi ve beceriyle mi olmaktadır?)
• Meslekte ilerleme varsa en son kademeye ne kadar zamanda erişilebilir?
9. Meslek Üyelerinin Bağlı Oldukları Oda ve Sendikalar
• Mesleğe girmeyi ve meslek üyelerinin çalışmalarını denetleyen ve haklarını savunan oda ve sendika var mı?)
10. Mesleğin Sağladığı Olanaklar
• Bu mesleğin sağladığı olanaklar nelerdir? ( Yaratıcı gücü ortaya koyma, sorumluluk alma, tek başına karar verme, başka insanları yönetme, başkalarıyla ekip halinde çalışma, bağımsız iş kurma, düşünceleri ve duyguları başkalarına aktarma ve etkileme, hasta ve zayıf insanlara yardım etme, çok para kazanma, adını duyurma, ün sahibi olma, yeni insanlar tanıma, ilginç ve değişik işler yapma, düzenli bir hayat sürme, sosyal güvence, seyahat etme ve yeni yerler görme, başkalarıyla yarışarak daha iyi bir yer edinme, bilimsel çalışma, rol ve görevleri açıkça tanımlanmış işlerde çalışma, açık havada çalışma, düzenli bir gelir sağlama, net ve kesin verilerle uğraşma, sürekli iş bulma…)
11. Bu meslekle ilgili öğrendiğiniz başka şeyler var mı?

Kaynakça:
1. Kuzgun, Yıldız. (2000) Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi, T.C. ÖSYM Yayınları
2. Usluer, Erdal. (1998) Meslek İnceleme Kılavuzu, M.E.B. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
3. Çözüm Dershanesi Yayınları

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir