Termometre Hakkında Bilgi Sahibi Olalım

Termometre Hakkında Bilgi Sahibi OlalımAntik Yunanca’dan thermos teriminden gelen termometre, sıcaklık ölçer anlamı taşımaktadır. Görevi sıcaklık ölçmek olan bir altettir. Termometrelerin çoğu, değişen sıcaklık karşısında sıvıların hacim değiştirmesi olgusuna bağlı olarak çalışmaktadır. Günlük kullanımda en fazla tercih edilen termometreler cıvalı termometrelerdir. Buna karşın sıcaklığın çok düşük olduğu ortamlarda da alkollü termometreler tercih edilmektedir. Bu tercihin nedeni ise alkollü termometrelerin donma sıcaklığının daha düşük olmasıdır.
Meteorolojide Celsius, Fahrenheit veya Kelvin gibi değişik ölçekler termometrelerde kullanılmaktadır.
En çok tercih edilen termometre çeşidi olan civalı termometreler, çok küçük kesite sahiptirler. Üst ucu kapalı bir tüpten ibaret olan bu termometrelerin alt ucunda; içinde cıva bulunan küresel veya silindirik bir hazne bulunmaktadır. Isıtılmasıyla birlikte cıva genişler ve tüpte yükselir. Tüpün kesiti küçük olduğu için hacimdeki en az büyümede bile cıvanın yükselmesi oldukça fazla olmaktadır.

Termometre iki sabit nokta arasında kalibre edilir. Bunlar suyun donma noktasıyla kaynama noktasıdır.  760 mm cıva basıncında (Normal atmosfer basıncında) bu iki nokta arasındaki mesafe Celsius termometresinde 100 eşit parçaya bölünür. Bunların her biri bir Centigrad’ı (1 °C) gösterir. Fahrenheit ölçüsündeyse bu 180 eşit parçaya bölünür. Bunların her biriyse Fahrenheit’i (1 °F) gösterir. Bu ölçümde, suyun donma ve kaynama noktası sırayla 32 °F ve 212 °F olarak belirlenir. Réaumur ölçümündeyse bu noktalar 0°R ve 80°R olarak isimlendirilir. Ara da 80 parçaya bölünür. Cıva -39 °C’de donduğu için çok düşük sıcaklıkların ölçümü için uygun değildir. Bu tür olanlar donma noktası düşük olan renkli alkolle doldurulmuştur. Ulaşılabilecek en düşük sıcaklık mutlak sıfır olup, -273,16 °C’dir. Mutlak sıfırdan başlayan bir ölçü de Kelvin’dir, yani -273,16 °C = 0K’dır.

Termometre Çeşitleri
Isınınca genleşmeleri sıcaklıkla orantılı olan katı, sıvı, gaz maddelerden çeşitli termometreler yapılmıştır. En yaygın olarak kullanılan termometreler, sıvılı ve metal termometrelerdir.
Sıvılı Termometreler
Bu termometrelerde, genleşmeleri büyüyen ve sıcaklıkla orantılı olan sıvılar kullanılmaktadır. İnce cam boru içindeki sıvı; cıva ise cıvalı termometre, alkol ise alkollü termometre adını alır. Cıva –39 santigrat derecede donar, 357 santigrat derecede kaynar. Cıvalı termometreler ile –39 santigrat derece ile 357 santigrat derece arasındaki sıcaklıkları ölçebiliriz. Çok soğuk kış günlerinde bu termometreler kullanılmaz. Bunu yerine donma sıcaklığı daha düşük olan alkollü termometreler kullanılır. Çünkü alkol yaklaşık olarak-115 santigrat derecede donar. Bu termometreleri kutuplarda kullanmak mümkündür. Ancak kılcal boru içindeki sıvının iyi görülebilmesi için kırmızı, mavi, sarı vb. renkli boya maddeleri ile boyanması gerekir. Sıvılı termometreler kullanıldıkları yerlere göre çeşitli isimler alırlar. Duvar termometresi, laboratuar termometresi ve hasta termometresi gibi.

Hasta Termometresi
Hastalar veya sağlıklı insanlardaki vücut sıcaklığını ölçmek için kullanılan termometreler genel olarak bu termometrelerdir ve cıvalıdır. Bunlar, 35 santigrat derece ile 42 santigrat derece arasındaki sıcaklıkları 1/10 incelikle ölçer. Bu termometrelerin haznesi ile kılcal borunu birleştiği yerde bir boğum bulunur. Vücut sıcaklığı ölçüldükten sonra termometre sapından tutularak sallanır. Yeni bir ölçmeye hazır olan termometre ağız içi ya da koltuk altına konularak vücut sıcaklığı ölçülür.

Metal Termometre
Fabrikalar ve fırınlar gibi ortamlarda, cıvalı ve alkollü termometreler ile ölçülemeyen sıcaklık derecelerini ölçmek için metal termometreler kullanılır. Metal termometreler ile 1600 santigrat dereceye kadar olan yüksek sıcaklıklar ölçülebilir.

NOT:
Termometre Hakkında Bilgi Sahibi Olalım adlı yazı, Gaziantep’ten Bilge Can ÖZTÜRK tarafından, sadece beyazokul.com da yayımlanmak şartıyla gönderilmiştir. Beyazokul ailesi olarak teşekkür eder, başarılarının devamını dileriz.

Sevebilirsin...

9 Yanıt

  1. Ramazan dedi ki:

    Termometre Hakkında Bilgi Sahibi Olalım yazınız çok başarılı olmuş. teşekkürler.

  2. Gamze dedi ki:

    Termometre hakkında bilgi sahibi olalım, bilgimizi geliştirelim. termometrenin ısı ölçer değil sıcaklık ölçer olduğunu iyi belleyelim arkadaşlar sınavda bu soru geliyor. Isı ölçer kalorimetredir. Termometre ise sıcaklık ölçmektedir.

  3. Tatarramazan.biz dedi ki:

    Termometreler ile ilgili değerli bir yazı olmuş. Emeğinize sağlık.

  4. ilan ver dedi ki:

    Termometrelerle ilgili yazınızı beğendim. Bunlara ek olarak artık lazer ve kızılötesi termometreler çıktı. Bu termometreler hiçbir temas olmadan ölçüm yapabiliyor.

  5. sude dedi ki:

    buldum

  6. eren çelik dedi ki:

    Termometre hakkında bilgi sahibi olalım evet. Teşekkürler, biraz daha kısa olsaydı iyi olurdu ama olsun.

  7. maraz ali dedi ki:

    Termometre Hakkında Bilgi Sahibi Olalım yazınız süper. Çook beğendimm!

  8. osman dedi ki:

    Termometre Hakkında Bilgi Sahibi Olalım…

  9. Sevgi dedi ki:

    sağolun ya ödevim için çok lazımdı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir