UNUTKANLIK HAKKINDA YAZI

Bir çok insanın şikayetidir unutkanlık. Unutkanlığın sorun olarak bir ciddi hastalığa işaret ettiğinin saptanması için bir çok veriye ihtiyaç vardır. Unutkanlık, geçici bir takım ruhsal sorunlardan kaynaklanabileceği gibi kalıcı bir takım fizyolojik sorun kökenli de olabilir.
Unutkanlığın Nedenleri
Unutkanlığın yüze yakın nedeni vardır: Bunlar arasında Alzheimer Hastalığını, ilaçları, alkolu, B12 vitamini eksikliğini, tiroid bezinin yetersiz çalışmasını, inmeleri yani felçleri, Parkinson hastalığını, depresyonu, şizofreniyi, hidrosefaliyi, beyin tümörlerini, epilepsi yana sarayı başlarda saymak gerekir.

İleri yaşta insanlar daha unutkan mı olurlar?
Genellikle öyle olmakla birlikte bu bir kural değildir.100 yaşında olduğu halde aritmetik dersi verebilen olduğu gibi,bir gün evvel tanıştığı insanı unutan 65 yaşında bir kişi de olabilir.Ancak şurası da bir gerçektir ki insanlar yaşlandıkça hatta 50 yaşından itibaren hafıza fonksiyonlarında hafif de olsa bir azalma gösterirler;örneğin bir ismi daha geç hatırlarlar,bir yüzü daha geç hatırlarlar,belli bir sürede örneğin şehir adlarını daha az sayıda söylerler.
Unutkanlık ne zaman hastalık sayılır?
Unutkanlık kişinin günlük işlevlerini bozduğu zaman hastalık sayılır. Kişi;
-Biraz önceki konuşmayı unutuyor
-Söyleyeceği kelimeleri sık sık unutuyor
-Kısa süre önce görüştüğü kimseleri hatırlayamıyor
-Bir gün önce gittiği torununun düğününü unutuyor
-Bankadan parasını çektiği halde hatırlamıyor
-Makbuzları ödemediği halde ödediğini söylüyor
-Önem verdiği randevularını unutuyor
-Günü,ayı,mevsimi,yılı hatırlamıyor
-Alışveriş-parasını tam verme,parasının üstünü tam alma dahil-yapamıyor
– Daha evvel rahatlıkla bulduğu adresleri bulamıyor veya kayboluyor
-Sık gördüğü akrabalarının ismini ve yüzünü unutuyor
-Kendi başına karar veremiyor
-Sorun çözemiyor ( örneğin bir musluğun bozulması sonucu evi su bastığında su ana vanasından suyun kesilmesi gibi bir çare)
İSE UNUTKANLIK HASTALIK ÖLÇÜSÜNE GELMİŞ DEMEKTİR.KUŞKUSUZ YUKARIDAKİ BELİRTİLERİN HEPSİNİN BİR ARADA BULUNMASI ŞART DEĞİLDİR.

Unutkanlığın çaresi varmı dır?
Unutkanlık için ilaç ile tedavi öncesinde mevcut unutkanlığın basit unutkanlık mı(örneğin yaşlılıkta gördüğümüz ve hastalık ölçüsünde olmayan)mı yoksa yukarıda belirttiğimiz hastalık ölçüsünde olan unutkanlık mı,yoksa B12 vitamini,tiroid yetersizliği,depresyon gibi nedenlere bağlı mı olduğunu ortaya çıkarmak gerekir.İnsanın kaygılı olduğunda unutkan olabileceğini,hatta bunun için yaşlı olması gerekmediğini de hatırlayalım. Dolayısıyla;depresyonlu bir kişide depresyonun tedavisi ile,B12 vitamini eksikliği olanda B12 vitamininin verilmesi ile,tiroid bezinin yetersiz çalıştığı durumlarda tiroid hormonunun verimesi ile,unutkanlığın bir ilacın yan etkisi olarak ortaya çıktığı durumlarda o ilacın kesilmesi ile unutkanlıkta kesin çözüme yaklaşılabilir.Ancak bu gibi ikincil nedenlerin bulunmadığı örneğin yaşlanmaya bağlı basit unutkanlıkların azaltılması veya daha az ölçüde gelişmesini sağlamak için başka yaklaşımlar vardır. Örneğin;
-Unutulan bir kelime veya yüzün hatırlanması için daha çok çaba gösterilmesi,vazgeçilmemesi
-Bulmaca çözülmesi
-Yoğun zihinsel aktivite gerektiren oyunlar örneğin satranç,bazı iskambil oyunları
-Kitap okunması ve okunan metin için zaman zaman yorum yapılması,okunulanların daha sonra özetinin düşünülmesi
-Radyonun ve TV’nin bir aktif dinleyici ve izleyici olarak izlenmesi,tartışma içeren konular sırasında yorum yapılması
– Yabancı dildeki kelimelerin ezberlenmeye çalışılması
-İçe dönük,eve kapalı kaygılı olmak yerine daha dışa dönük,daha konuşkan,sosyal aktivitelere katılımcı olmak
-Düzenli uyku
-Düzenli beslenme
-Düzenli ve yaşla uyumlu fiziksel aktivite
-Fazla miktarda olan alkolden kaçınma,sigara içilmemesi
-Olumsuz etkilendiği konuşma ortamı ve yayınlardan olabildiğince uzak kalma
-Hayattan zevk almama,uyku sorunları,iştah kaybı,kendine kast edici davranışlar gibi durumlarda hekim yardımının istenmesi
UYGUN OLUR.
Bu yaklaşımlarımızın yetersiz kaldığı durumlarda kullandığımız ilaçlar da tabiî ki vardır.

Bunama kaçınılmaz mıdır?
Hayır kaçınılmaz değildir.Bir kişinin 100 yaşında olduğu halde bunaması bulunmayabilir,başka bir kişinin 65 yaşında olmasına karşın bunaması bulunabilir.Ancak kesinlikle bildiğimiz gerçek;bunamanın(tıbbi adı ile demansın)yaşın artması ile belirgin artış göstermesidir.Bu gerçekleri rakamlarla açıklarsak;65 yaş öncesi bunama sıklığı %1 iken,65-75 yaş aralığında %6-7, 75-85 yaş aralığında %15-20, 85-95 yaş aralığında %40-50, 95 yaş üstünde %60 ve üzeri sıklıkta görülür.Demek oluyor ki 65 yaşından sonra her 10 yaş diliminde olasılık da yaklaşık 2 kat artmaktadır.

Aileden,atadan geçebilir mi?
Evet geçebilir,ancak bu oran tüm bunamaların %1-2’si için geçerlidir.Dikkati çeken özellik ırsi olanların orta yaş grubunda görülmesine karşın,çok büyük çoğunluğu oluşturan ırsi olmayan şeklin ekseriya 65 yaşından sonra görülmesidir.

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir