Üstün Zekâlı Çocuk(2.Bölüm)

Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Yararlandığı Özel Eğitim Hizmetleri
Enderun: Üstün zekâlıların özel eğitimi için kurulan ve o za-manki dünya ülkelerinde bir benzerinin bulunmadığı tarihçilerce kabul edilen kurumlardan birincisi Enderun Okulu’dur. Enderun dev-letin sivil ve askerî hizmetlerinde görev alacak olanları yetiştiren ku-rumdur. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethinin hemen arkasın-dan kurduğu ve haleflerince sürdürülerek 19. yüzyıl başında, 2. Mah-mut devrine kadar devam etmiştir. Öğrenim süresi ortalama 12-14 yıldır.
Enderun okuluna öğrenci alınması şu şekildedir:
Pençik Yasası gereğince “hükümdar hissesi” diye ayrılan sa-vaş tutsaklarının en elverişli olanları, Osmanlı hükümdarlığı altına giren ülkelerin emniyet ve güvenlik aracı olarak saraya gönderdik-leri erkek çocukları veya akraba çocukları, gerek saray hizmetleri ve gerekse askeri güç içinde gerektiğinde esir pazarından alınan çocuklar ve devşirmelerden oluşur. Öğrenci okula kabul edilirken bazı testlere tâbi tutulmaktadır. [i][xvi]
Özel Eğitim Sınıfı: 1964-1970 yılları arasında Ankara ilkokul-larında “Özel sınıf ve türdeş yetenek sınıfları” biçiminde iki de-nemeye girilmiştir. Burada, zekâ bölümleri 120 ve 120’nin üstünde olan ilkokul çocuklarından 2., 3., 4. ve 5. sınıflarda eğitim gören-lere yönelik özel sınıflar açılmıştır. [ii][xvii]
Üstün zekâlı ve yetenekli çocuklar; 6660 sayılı yasa, ilköğ-retimde sınıf atlatma, kaynaştırma ve bilim-sanat merkezinden, ortaöğretimde ise Özel TEV İnanç Türkeş Lisesi, Fen Lisesi, Sos-yal Bilimler Lisesi ve Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi’nden yarar-lanmaktadırlar.  6660 Sayılı Yasa: 1948 yılında “İdil Biret-Suna Kan” için çı-karılmıştır. 1950 yılında genişletilerek “resim, müzik ve plastik sa-natlarda” olağanüstü özel yetenek gösteren çocukların küçük yaş-tan itibaren refakatçisiyle birlikte yurtdışında eğitim almasına ola-nak vermektedir.
Sınıf Atlatma: Üstün zekâlı çocuklar, okuma-yazma-aritmetik becerilerini kazanarak ilköğretime gelmektedirler. Bu çocukların 1. sınıfı okumadan 2. sınıfa başlamasının daha yararlı olacağı düşü-nülmektedir. İlköğretim Kurumlar Yönetmeliği’nin 49. maddesi bu uygulamadan yararlanmak isteyen öğrenciler için düzenlenmiştir. Ancak sınıf öğretmeninin ve ailenin dikkat etmesi geren nokta, öğ-retim yılının ilk ayı içinde “sınıf yükseltme sınavının” yapılacak ol-masıdır.
Kaynaştırma Eğitimi: Millî Eğitim Bakanlığı ile İstanbul Üniver-sitesi arasında imzalanan protokol kapsamında İstanbul’daki Beya-zıt İlköğretim Okulu’nda üstün zekâlı çocuklara “kısmî karma eği-tim” verilmektedir. 1., 2. ve 3. sınıflardaki öğrencilerin sınıf mev-cudunun yarısını üstün zekâlı, yarısını rasgele alınan öğrenciler oluşturmaktadır.[iii][xviii]
Bilim-Sanat Merkezi: İlköğretim okullarına devam eden üstün veya özel yetenekli öğrencilerin örgün eğitim kurumlarındaki eği-timlerini aksatmayacak şekilde bireysel yeteneklerinin bilincinde ol-malarını ve kapasitelerini geliştirerek en üst düzeyde kullanmala-rını sağlamak amacıyla açılan bağımsız özel eğitim kurumlarıdır.[iv][xix]
Bilim-sanat merkezlerinde üstün zekâ ve yetenekli çocuklara genel yetenek, resim ve müzik alanında eğitim verilmektedir.
Bilim-sanat merkezine öğrencinin başvurma biçimi şöyledir:
· Üstün veya özel yetenekli öğrencileri belirlemek amacıyla her öğretim yılının ekim ayı içinde Millî Eğitim Bakanlığı’nca hazır-lanan gözlem formu il ve ilçelerde bulunan okullara gönderilmek-tedir.
· Bu gözlem formu 1-5. sınıflar için sınıf öğretmenleri; 6-8. sı-nıflar için şube öğretmenleri tarafından doldurulmaktadır.
· Listeler ve formlar en geç mart ayının sonuna kadar ilgili bi-lim-sanat merkezine gönderilmektedir.
· Aday gösterilen öğrenciler, her yıl mayıs ayında Bilim-Sanat Merkezi müdürlüklerince belirlenen tarihlerde bakanlıkça hazırla-nan grup testine alınmaktadırlar.
· Bireysel inceleme ve değerlendirme sonuçlarına göre sırala-nan öğrenci listelerinin genel müdürlükçe yapılan değerlendirmesi sonunda uygun bulunan listeler, onaylandıktan sonra ilgili merkeze gönderilmektedir.
· Onaylı listelerde yer alan öğrenciler, en yüksek puan alan-dan başlanarak merkeze kaydedilmektedirler.
· Eğitim şekli, yılda üç dönem olarak düzenlenmiştir.
Tablo-3’te bilim-sanat merkezlerinin bulunduğu iller verilmiş-tir.[v][xx]
Tablo-3: Bilim ve Sanat Merkezleri (2004-2005 Eğitim-Öğretim Yılı)
S.No. OKULUN ADI İLİ İLÇESİ
1. Aydın Doğan Bilim-Sanat Merkezi AFYON MERKEZ
2. Amasya Bilim ve Sanat Merkezi AMASYA MERKEZ
3. Yasemin Karakaya Bilim ve Sanat Mrk. ANKARA ÇANKAYA
4. Bayburt Bilim ve Sanat Merkezi BAYBURT MERKEZ
5. Cevdet Nerse Bilim ve Sanat Merkezi BURSA M.K.PAŞA
6. Bursa Bilim ve Sanat Merkezi BURSA YILDIRIM
7. Denizli Bilim ve Sanat Merkezi DENİZLİ MERKEZ
8. Isparta Bilim ve Sanat Merkezi ISPARTA MERKEZ
9. İstanbul Bilim ve Sanat Merkezi İSTANBUL KADIKÖY
10. Sıdıka Akdemir Bilim-Sanat Merkezi İZMİR NARLIDERE
11. Kastamonu Bilim ve Sanat Merkezi KASTAMONU MERKEZ
12. Kaman Bilim ve Sanat Merkezi KIRŞEHİR KAMAN
13. Ordu Bilim ve Sanat Merkezi ORDU MERKEZ
14. Siirt Bilim ve Sanat Merkezi SİİRT MERKEZ
15. Sinop Bilim ve Sanat Merkezi SİNOP MERKEZ
16. Tekirdağ Bilim ve Sanat Merkezi TEKİRDAĞ MERKEZ
17. Tokat Bilim ve Sanat Merkezi TOKAT MERKEZ
18. Trabzon Bilim ve Sanat Merkezi TRABZON MERKEZ
19. Uşak Bilim ve Sanat Merkezi UŞAK MERKEZ
20. Van Bilim ve Sanat Merkezi VAN MERKEZ
21. Zonguldak Bilim Ve Sanat Merkezi ZONGULDAK MERKEZ
Orta öğretimde ise Özel TEV İnanç Türkeş Lisesi, Fen Lisesi, Sosyal Bilimler Lisesi, Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi üstün zekâ ve üstün yetenekli öğrencilere hizmet vermektedir.
Özel TEV İnanç Türkeş Lisesi: Her yıl İl Millî Eğitim Müdürlük-lerine kaç öğrenci alacağına ve öğrencide aranan koşulları belirle-yen yazı göndermektedir. İllerde belirlenen öğrenciler okul tarafın-dan sınava tâbi tutulmaktadırlar. Sınavı kazanan öğrenciler okula yatılı olarak kabul edilmektedirler.
Fen Lisesi ve Sosyal Bilimler Lisesi: Millî Eğitim Bakanlığı’nca yapılan orta öğretim kurumları öğrenci seçme ve yerleştirme sınav sonucuna göre öğrenci kabul etmektedir.
Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi: İlköğretim okulunu o yıl bitiren öğrencilerin, diploma notu en az 3.00; girecekleri alanla (müzik, re-sim) ilgili derslerin 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflarına ait yıl sonu ortala-masının en az 4.00 olması gerekmektedir. Öğrenci, müzik ve re-sim alanından yetenek sınavına girmektedir. Bu sınav okul tarafın-dan oluşturulan komisyonca yapılmaktadır.
Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Eğitiminde Öğretmen Ne Yapmalı?

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir